Yapılan modellemelerin maliyet hesapları Nasıl Yapılır
Yapılan modellemelerin maliyet hesapları Nasıl Yapılır
Maliyet Hesapları
Yapılan modellemelerin maliyet hesapları, yapılacak modellemenin türüne göre değişir.
Ahşap modelleme, plastik modelleme ve seri üretim amaçları için hazırlanan metal
modellemelerin yapımları değişiktir. Değişik tipte yapılan bu modellemelerin malolma fiyatları
da değişiktir.
Maliyet hesabı bir makina veya parçasının dökülerek meydana getirilinceye kadar
kaça mal oluğunu gösteren hesaba denir. Mal olma hesabını veren faktörler başlıca üç bölüme
ayrılır.
1. Gereç
Modellemenin yapılmasında kullanılan gereçler gerek el iş çiliği ile gerekse makine ve
tezğâhlarda işlenerek imalat resmine uygun olarak işlenir ve ölçülerine getirilir.
Modellemenin işlenmesi esnasında gerecin verdiği fire ortalama %20 – % 30 kadardır.
İşlenecek olan malzemenin cinsi ister ahşap isterse metal olsun maliyet hesaplarında fire,
kullanılan gerecin maliyet hesabına dahil edilmelidir.
Gereçler, üzerine fireleri ilave ederek bulunduktan sonra, cinslerine göre sırasıyla gereç
listesi adıyla düzenlenerek yazılır. Daha sonra gereçlerin tutarları toplanıp genel olarak o işe
harcanan gereç tutarı bulunur.
2. İşçilik
Bir iş üzerinde çalışan usta, kalfa, çıraklara saat veya gündelik üzerinden ödenecek
ücretler işçilik ücreti olarak belirlenir. İşçilik, makina ve tezğâh işçiliği olmak üzere iki türlüdür.
Siparişi alınan bir modellemenin makina veya tezğâhta işlenme, kesilme, temizleme,
yapıştırma, zımparalama, macunlama, boyama ve vernikleme gibi işlemlerinin süreleri ayrı ayrı
hesaplanarak çalışan işçilerin ücreti üzerinden işçilik tutarı bulunur.
İş yerinin ve değişik gereçlerin işlenmesinin değişik olacağı bir gerçektir, işçilik
hesabı evvelce yapılan işlerden edinilen bilgi göre%35 -%50 arasındadır.
3. Genel ve Özel Giderler
Gereç tutarları ve işçilikten sonra, bir iş yerinin başlıca giderleri de vardır. Bunlara
küçük atölyelerde topluca genel giderler denir. Büyük işletmeler de bu giderler işletme
masrafları genel ve özel giderler olarak ayrı ayrı bölümlendirilip hesaplanır. Bu giderlerden
başlıcaları:
? Kiralar: Atölye, depo, vardiyelerin aylık veya senelik kiraları, iş yeri sahibininse,
kiraya verebileceği ücret üzerinden amortisman alınır ve vergileri konur.
? Makina Amortismanı: Atölyede bulunan makinelerin topluca aşınma paylarıdır.
? Elektrik ve ısıtma giderleri: Aydınlatma ve güç (Motor) için harcanan elektrik
giderleri bu gruba girer. Isıtma da, çeşitli yakıtlara ödenen paradır.
? Memur ve müstahdem ücretleri: Büyük işletmelerde çalışan ressam, katip,
muhasip, hademe vs. için ödenen aylık ücretlerdir.
? Taşıt giderleri: İş yerine ait taşıma ücretleridir.
? Kırtasiye ve reklam giderleri: Kağıt, kalem, mürekkep vb. gibi gereçlerin giderleri ile
yapılan eşyaların kolayca satılmasını sağlayan reklamlara yatırılan giderler bu
bölüme girer.
? Büyük işletmelerde bütün bu giderlerin yıllık tutarları bilinerek, ay ve gün
üzerinden yapılan, işler üzerine denenmiş belirli bir oranla konur. Bu oran
yüksek olursa işin mal olma hesabını yükselir ve satış imkanını azaltır. Az konursa
giderleri karşılamayarak zararına çalışılmış olunur.
Okullarımız sipariş atölyelerinde bu giderler (İşletme masrafları) adı altında, gereç ve
işçilik tutarları toplamının% 15 -% 30 olarak konur.
Maliyet hesabından sonra karşımıza çıkan rakam, o işin satış fiyatı değildir. Atölye veya
firmalar yaptığı işlerden kâr almak zorundadır. Bu nedenle maliyet hesabına kâr eklenerek satış
fiyatı bulunmalıdır. Kâr genel olarak % 15 – % 30 arasında eklenir. Bu rakamların azalması,
atölyenin az kâr etmesine, çoğalması yüksek fiyat çıkararak rekabet gücünü azaltmasına sebep
olur.
Müşteri ile firma sahibi arasında yapılan karşılıklı anlaşma için sözleşme yapılmalıdır.
Sözleşme yazılı olarak yapılır. Modelleme yapılmadan önce sözleşme hazırlanması ve
tarafların imzalanması her iki tarafın da faydasınadır. Anlaşmazlığı önlemek için bütün
detaylar sözleşmeye eklenir.
? Sözleşmeye önemli hususlar yazılır. Bu önemli hususlar şunlardır:
? Modellemenin gereci:
o Ahşap
o Plastik
o Metal
o Strafor
? Modelin yapımında kullanılacak gerecin kalitesi ve ayrı ayrı cinsleri
? Modellemenin konstrüksiyonu
? Modellemenin ne kadar zamanda yapılacağı ve teslim tarihi
? Modellemenin fiyatı, peşin ve kalan miktarları
? Modellemenin teslim yeri ve şekli.
? Sözleşmeye uyulmadığında, uymayan tarafın ödeyeceği tazminat miktarı
ve şekli
Sözleşme iki nüsha olarak hazırlanır. Biri sipariş veren müşteride, diğeri firma
sahibinde kalır. ileride anlaşmazlık çıkmaması için sözleşme titizlikle hazırlamalı ve ifadeler
kesin olmalıdır.
