Traverten ve Oniksler nedir Bilgi
Traverten ve Oniksler nedir Bilgi
Travertenlerin oluşumları kalsiyum bikarbonatlı suların tektonik hatlar boyunca
çıkışlarıyla bağıntılıdır. Kalsiyum bikarbonat içeren ve hidrostatik basınç altında sıcak ve
mineralce zengin sular, bir çatlaktan veya yarıktan yeryüzüne çıktıklarında veya mağara gibi
bir boşluğa ulaştıklarında üzerlerindeki basınç kalkar. Kalsiyum bikarbonatın CO2 açığa
çıkar ve CaCO3 çökelir. Böylece traverten oluşumu gerçekleşmiş olur. Travertenlerin
boşluklu yapı kazanması yer yer içlerinde bitki kalıntılarının olması ve bunların daha sonra
zaman içinde çürüyerek işgal ettikleri bölgenin boşalması veya traverten oluşumu sırasındaki
gaz çıkışı nedeniyledir. Travertenlerin çoğu güncel oluşuklardır.
Kullanım şekilleri beşe
ayrılır:
? Sadece kesilerek, parlatılmadan
? Kesilip eskitme işlemleri uygulanarak
? Kesilip parlatılarak
? Kesilip, dolgu işlemlerine tabi tutularak
? Kesilip dolgu yapıldıktan sonra cilalanarak
Travertenler mermercilikte problemsiz ve kusurların kamufle edilebildiği bir taş
olarak kabul edilir. Traverten ile sarkıt-dikitler arasındaki fark ortamlardır. Sarkıt ve dikitler
mağaralarda, traverten ise yüzeyde oluşur. Türkiye?de Denizli, Muğla, Akhisar, Kütahya,
Afyon, Antalya, Orta Anadolu?da, Malatya?da, Elazığ?da, Van?da, Sivas?ta ve daha birçok
yöremizde eşsiz traverten üretim sahaları vardır.
Oniks mermerleri, kalsiyum bikarbonatlı kaynak suların içindeki veya yarıklar içinde
dolaşan soğuk suların içindeki CaCO3?ın çökelmesi ile oluşan mermerlerdir. Tektonik fay
hatlarında ve karstik boşluklarda sıkça rastlanır. Oluşum sıcaklığı 29 ºC?ın üzerinde ise aragonit, bu sıcaklığın altında ise kalsit kristalleri oluşur. Jeolojik olarak onikslerin kimyasal
bileşimi SiO2?dir. Oniks mermerler gerçek onikslere benzediklerinden dolayı bu ismi
almışlardır.
Şekillenme olayı soğuk su vasıtası ile oluşursa “oniks”, sıcak su vasıtası ile oluşursa
“traverten” adını alır. Oniksler piyasada su mermerleri adı ile tanınmaktadır. İyi cila kabul
eder. Bunun yanı sıra sertliği nedeniyle kesme ve parlatma zorlukları vardır. Dekoratif
malzeme ve mutfak tezgâhı yapımında kullanılır.
