MERMERİN TANIMI VE OLUŞUMU NEDİR
MERMERİN TANIMI VE OLUŞUMU NEDİR
Doğal taş, yer kabuğunda bulunan, değişik kökendeki her türlü kayaç için kullanılan
genel bir terimdir. Endüstriyel ya da ticari anlamdaki doğal taş tanımı ise yasal izin ile
üretilerek işlenmeden ve / veya işlenerek boyutlandırılmadan veya boyutlandırılarak işlem
gören taşlar için kullanılmaktadır.
Ticari anlamda, standartlara uygun boyutlarda blok verebilen, kesilip parlatılan ve taş
özellikleri kaplama normlarına uygun olan her tür ve kökenden (sedimanter, magmatik ve
metamorfik) taş bu sektörde mermer olarak bilinmektedir. Bu tanıma göre kireç taşı,
traverten, kumtaşı gibi sedimanter; gnays, mermer, kuvarsit gibi metamorfik; granit, siyenit,
serpantinit gibi magmatik taşlar mermer olarak isimlendirilmektedir. Karbonatlı taşların
(kireç taşları ve dolomitik kireç taşları) doğada sıcaklık ve basınç altında yeniden
kristalleşmesi ile oluşan metamorfik taşlara mermer denilmektedir. Çoğunlukla kalsit
kristallerinden oluşan mermerlerin kimyasal bileşimi kalsiyum karbonat (CaCO3) ve/veya
kalsiyum-magnezyum karbonat / dolomit ((Ca,Mg)CO3) şeklindedir. Mermerlerde az oranda
silisyum dioksit (SiO2) ve renk veren metal oksitler de (pigmentler) bulunmaktadır.
?Boyutlandırılmış taş? olarak bilinen mermerin tanımı bilimsel ve ticari anlamda
olmak üzere iki farklı şekilde yapılmaktadır:
- Bilimsel anlamda mermer: Kireç taşı, dolomitik kireç taşı gibi kayaçların, ısı ve
basınç altında değişime uğraması sonucunda yeniden kritalleşmesi ile oluşan
metamorfik bir taştır. Ana minerolojik bileşen kalsittir. Tali mineraller ise
kuvars, hematit, pirit, klorit gibi minerallerdir. Renkleri genellikle beyaz ve gri
olmaktadır. Tali mineralin cinsine göre rengi sarı, kırmızı, mor, yeşil, siyah vs.
olabilmektedir.
Ticari anlamda mermer: Blok verebilen, kesilip işlenebilen, cilalandığında
parlayan, dayanıklı her türlü taşa mermer adı verilir. Taşın cinsi ve içeriği ne
olursa olsun, iyi cila kabul ettikleri takdirde mermer olarak kabul edilirler.
Tektonik breş, traverten ve oniksler başta olmak üzere granit, siyenit, diyabaz,
gabro, andezit gibi kayaçlar ticari olarak mermer kabul edilirler.,
Uluslararası piyasada da rastlanan bu isimlendirme karmaşasının önüne geçmek için
son yıllarda boyutlandırılmış doğal blok taş (Natural Dimension Stones) sektöründeki
sınıflamada taşlar aşağıdaki gibi dört grup altında adlandırılmaktadır:
- Gerçek (bilimsel tanıma uygun) mermerler
- Renkli doğal taşlar
- Traverten ve oniksler
-Serttaşlar (magmatik ve volkanik)
Bu sınıflamaya göre taşın çıkarıldığı yörenin isminin yanı sıra renginin ya da türünün
belirtilmesi yeterli olmaktadır. Dünyanın pek çok ülkesinde olduğu gibi ülkemizde de kesilip
parlatılarak değişik amaçlarla kullanılan doğal taş, mermer; bu uygulamayı ticarete
dönüştüren sektör de mermer sektörü olarak bilinmektedir. Aslında bu tanıma giren taşlar
arasında yukarıda açıklanmaya çalışıldığı gibi, gerçek (bilimsel) anlamda mermerler olduğu
gibi, jeolojik kökenleri oldukça farklı olan diğer renkli doğal taşlar, travertenler, silisli (sert)
taşlar grubundan granitler, serpantinler vb. de bulunmaktadır. Dünyada bu karmaşayı
önlemek için sektör, mermer sektörü yerine gittikçe yaygınlaşan bir
gelir.
