Hakiki (Gerçek) Mermerler
Hakiki (Gerçek) Mermerler
Sıcaklık ve yüksek basınç sonucu kireç taşı dolamitik kireç taşlarının yeniden
kristalleşmesiyle oluşmuştur. Büyük oranda kalsiyum karbonattan oluşurlar. Daha düşük
oranlarda magnezyum karbonat ve diğer mineralleri içerirler. Hakiki mermerin dünya
üzerinde ağırlıklı olarak Alp Kuşağı? ında bu kuşağın çevresindeki palezoik ve mezozoik
oluşumları içerisinde yer almaktadır. Kalker ve dolomitik mermerin bulunduğu yerler,
jeolojik bakımdan değişiklik gösterir.
Kristal yapıları hamurun soğuma süresi ile ters orantılıdır. Renkleri genellikle
beyazdır. Soğumadan dolayı meydana gelen kırık ve çatlaklar zamanla yer altı ve yer üstü
sularının ve içinde bulundurdukları her çeşit maden tuzlarının etkisiyle damarlar hâlinde renk
değişiklikleri meydana getirmiştir.
Basınç ve sıcaklık sonucu mineraller yeniden kristalize olup dokusal olarak
düzenlenir. Bu düzenleme sırasında ilk kayaçtaki tane boyu farklılıkları kaybolur, kayaç
yaklaşık eş tane boyutlu ve homojen bir görünüme bürünür. Bu arada kayacın dokusal
özelliği de değişime uğrar. Kayaçtaki karbonat mineralleri girintili çıkıntılı sınırları boyunca
birbirine kenetlenir. Gerçek mermerlerdeki bu kenetlenme dokusuna granoblastik doku adı
verilir. Gerçek mermerlerin içinde, ilk kayacın bileşimine bağlı olarak, kalsit ve dolomitin
yanı sıra kuvars, epidot, tremolit, aktinolit, feldspat gibi silikat mineralleri de bulunabilir.
Gerçek mermerlerde tane boyutu çok önemli bir özelliktir. Mermer ilk olarak boyutu ile
değerlendirilir. Mermerlerin tane boyutu; dayanım, kullanım yeri, parlaklık ve cila alma özelliklerine doğrudan etki eder. Bu nedenle gerçek mermerlerde tane iriliği azaldıkça
ekonomik değer artar.
? İnce kristal: Mermer yüzeyinde taneler gözle ayırt edilemez. Bu tip mermerler
100 mikrondan daha küçük tane boyutuna sahiptir. Tane boyunun küçük olması
nedeniyle çok iyi cila kabul ederler. Bu nedenle en iyi parlatılan mermerlerdir.
İç yansımaları iyi iletirler. En pahâlı ve en değerli mermerlerdir. Afyon mermeri
örnek verilebilir
? İri kristal: Kristal boyutu 5 mm? den büyük olan ve taneleri gözle rahatlıkla
ayırt edilen mermerlerdir.
Gerçek mermer olmamakla birlikte kristalize mermerler dünyanın her yerinde geniş
uygulama alanı bulmaktadır. Oluşumları kireçli ve dolomitli organik bakterilerin kimyasal
reaksiyonu esasına göre oluşan kalkerler tektonik hareketler neticesi kristalleşir.
Bileşimlerine grafit, demir, manganez gibi değişik maden oksitlerini alabilirler. İçlerinde
jeolojik devirlerin bakterilerine rastlanabilir. Gerçek mermerlerin içinde fosillere rastlanmaz.
Bunun sebebi gerçek mermerlerin kristalize mermerlere göre yüzlerce milyon sene önce
oluşmuş olmalarıdır. Kristalize mermer yatakları, ülkemizde oldukça fazladır.
