Enjeksiyon Makinelerinde Kalıp Kilitleme Sistemleri Nelerdir
Enjeksiyon Makinelerinde Kalıp Kilitleme Sistemleri Nelerdir
Enjeksiyon işleminin sürekli bir işlem olmaması, kalıbın ürünün çıkması için
açılmasını ve sonraki baskı için tekrar kapanmasını gerektirmektedir. Mengene ünitesi bu
işlemi gerçekleştirir. Plastiğin çok yüksek basınçlarda kalıba enjekte edilmesi sebebiyle
mengene ünitesi kalıbı, enjeksiyon ve tutma basınçları safhasında sıkıca kapalı
tutmalı(kilitlemeli), kalıbın açılıp çapak yapmasını önlemelidir.
Günümüzde en çok kullanılan üç çeşit mengene kilitleme sistemi vardır. Bunlar:
Mekanik kilitleme sistemi,
Ø Hidrolik kilitleme sistemi,
Ø Hidromekanik kilitleme sistemi,
Mekanik Kilitleme Sistemi
Mekanik mengene kilitleme sistemlerinde gerekli mengene hareketleri ve kapama
kuvveti, mekanik sistemin kinematiği sayesinde sağlanır.
Tek blok makas mengene sistemi, mekanik mengene sistemlerinin en ucuzu olup daha
çok 50 tona kadar kapama kuvvetine sahip küçük makineler için kullanılmaktadır. Bu
sistemde kalıbı açıp kapatan mekanizmanın hareketleri çift etkili bir silindir ile sağlanır
(Resim 1.6).
Tek blok makas mengene sisteminin dezavantajları;
Ø Mekanik dengesizliği
Ø Açma strokunun kısa olması
Ø Maksimum hıza ancak kalıp açmanın sonunda ulaşabilmesidir.
Normalde daha büyük makineler için çift blok makas mengene sistemleri
kullanılmaktadır. Bu mengene sistemleri genelde, makineye mengeneyle eş merkezli monte
edilen merkezi, çift etkili silindirlerle hareket ettirilir. Bu sistemlerde maksimum açma
stroku yaklaşık olarak mengene pistonunun boyuna eşittir.
Çift blok mengene kilitleme sistemlerinde, dört ve beş noktadan çift blok makas
mengene sistemleri yaygın olarak kullanılmaktadır. Nokta sayıları, bloğun etrafında hareket
ettiği eksen sayılarıdır.
Beş noktalı mengene sisteminin dört noktalı sisteme göre en önemli artısı, mengene
ünitesinin boyunun kısalmasına rağmen açma strokunun büyümesidir. Resim 1.7?de beş
noktadan çift blok makas mengene sistemi gösterilmiştir.
Hidrolik Kilitleme Sistemi
Hidrolik mengene sisteminin yapısı mekanik sistemlerden tamamıyla farklıdır. Bu
sistemin belirgin özelliği, mengene kapama kuvvetini sağlayan büyük silindirdir. Bu
sistemlerde ayrıca genelde ana silindirden daha küçük olup büyük yağ kütlelerine gerek
kalmadan yüksek basınçta açma kapama işlemini yapan yardımcı silindirler vardır.
Hidromekanik Kilitleme Sistemi
Özellikle büyük makinelerde hidrolik sistemde hareket ettirilen büyük miktarlardaki
yağı azaltmak ve sisteme hız kazandırmak için sisteme ekstra mekanik elemanlar dahil
edilmiştir. Bu sistemlerde kapama işlemi bir veya birkaç küçük ama uzun stroklu hidrolik
silindir tarafından sağlanır. Bundan sonra kilitleme özel mekanik kilitleme elemanlarıyla
yapılır. Kilitleme kuvveti, kısa stroklu ve geniş etki alanına sahip bir hidrolik piston
tarafından uygulanır. Böylece yağın gereksiz dolaşımı da önlenmiş olur. Buna ilaveten bu
sistemlerde kilitleme kuvvetine, düşük hacimli hidrolik pistonlar sayesinde, hidrolik
mengene sistemlerine kıyasla daha hızlı ulaşılır.
