Ekstrüzyon Prosesi Nedir ?
Ekstrüzyon Prosesi Nedir ?
Ekstrüzyon prosesinde, aynı kesitte hassas ölçülerde ve istenen uzunlukta kesiksiz
ürünler elde edebilme avantajı yanında, ekstrüder ve ilgili sistemlerin pahalı olması, ürüne
ekstrüder çıkışından sonra ek işlemlerin uygulanması, değişik ürünler için ilave ekipman
gerekmesi gibi dezavantajlar da bulunmaktadır.
Ekstrüzyon prosesinde, işlenecek olan toz, granül veya geri dönüşümlü (kırık haldeki)
hammadde karışımı bir besleme ünitesi yardımı ile ekstrüder vidasına aktarılır. Önce vidanın
besleme bölgesine gelen karışım bu bölgede bir ön ısıtmaya tabi tutulur. Vidanın dönme
hareketiyle ilerleyenhammadde ikinci olarak sıkıştırma bölgesine ulaşır. Sıkıştırma
bölgesinde hammadde ısı etkisi ile eritilir. Erimeden dolayı hammaddeden gaz çıkışı olabilir.
Oluşan bu gazın hammadde içinde hapis olmaması için bu bölgede silindir içindeki gaz
vakumlanarak dışarı atılır. hammadde sıkıştırma bölgesinden sonra ölçme bölgesine ulaşır.
Bu bölgede homojen hale getirilmiş olan hammadde çıkışa doğru ilerledikçe de ısınıp
yumuşar. Ekstrüder prosesindeki tüm ısıtma işlemi, silindir çevresinde bulunan elektrikli
ısıtıcılarla ve iç sürtünme ile gerçekleştirilir. Çıkışa doğru gelen hammadde ekstrüderde,
silindirin uç kısmında bulunan ve aynı zamanda filtre görevi gören koparma plakasına ulaşır.
Koparma plakasında bir seri delik bulunur. Vidanın dönüşü ile helisel bir akış kazanan
akışkan yapı, koparma plakası ile doğrusal bir hareket kazanır ve makineden dışarı dairesel
olarak değil doğrusal olarak çıkar. Buradaki sistemi kıyma makinesine de benzetmek
mümkündür. Kalıba uygulanan basıncı her tarafa eşit dağıtma gibi fonksiyonu olan koparma
plakalarından geçen eriyip şekillendirilmiş plastik, kalibre ünitesinde sürekli olarak
soğutularak katılaştırılır ve sistemden uzaklaştırılır. Kalibre ünitesinde plastiğin dış
yüzeylerine uygulanan vakum plastiğin esas şeklini almasını, şekil bozukluklarını
gidermesini de sağlamaktadır. Bu işlemlerin sonunda ürün elde etme işlemi, genellikle ek bir
proses ile devam eder. Örneğin profil çekmede veya boru yapımında ekstrüde edilen ürünler
ekstrüzyonu takiben şekil bozukluklarını gideren bir soğutma ünitesinden, daha sonra ise
kazandırılan şeklin muhafazasını sağlayan üniteden (kalibre) geçirildikten sonra istenilen
ölçülerde kesilir ve depolanır. Resim 2.1?da bir ekstrüder kalibresi gösterilmiştir.
